EURTRY:

Ana sayfa > Türkçe > KARABAĞ ÇIKMAZI

KARABAĞ ÇIKMAZI


Ecrit par , 2009-05-28 11:55:24


Selim Güray | selimguray @ lactuel.be

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Dağlık Karabağ sorunu, aradan geçen 15 yıllık ateşkes sürecine rağmen halen bir çözüme ulaşabilmiş değil. Ermenistan, toplamda Azerbaycan topraklarının %20’lik bölümüne tekabül eden Dağlık Karabağ ve onu çevreleyen yedi rayonu (Ağdam, Cebrail, Zengilan, Fuzuli, Kelbecer, Kubatlı ve Laçin) işgal etmiş, bu işgalin sonucunda yaklaşık 800 bin Azeri topraklarını terk edip “göçkün” olarak yaşamak zorunda kalmıştır.

Geçen bunca zamanda Azerbaycan uluslararası anlaşmalarca da tanınmış topraklarının işgal altında olduğunu, Birleşmiş Milletler’in de bu yönde birçok kararı bulunduğunu (UNRES 822, 853, 874, 884) hatırlatırken, Ermenistan ise Karabağ’ın tarihi Ermeni toprağı olduğu ve bölgede yaşayan Ermenilerin kendi kaderlerini tayin etmeleri gerektiğini dile getirmiş, prensipte birbirleriyle çelişmeleri nedeniyle orta yol bulunamamıştır.

Gerçi bu sorunun sürüncemede kalmasında, ABD ve AB’nin Ermenistan’ı işgalci kuvvet olarak tanımlamalarına rağmen Erivan’a herhangi bir yaptırımda bulunmaya yanaşmamalarının da payı bulunmaktadır. Saldırgan ile Mağdur arasındaki ayırımı yapamamaları/yapmamaları, Ermenistan’ın elini güçlendirmekte ve yapıcı adımlar atmaya zorlamamaktadır.

Buna rağmen Batı Dünyası ve Kafkas ülkeleri 15 yıldır bu sorunun çözülmesini bekliyor, çünkü bölgede istikrarın önündeki en büyük engellerden birini Karabağ’ın işgali teşkil ediyor. Karabağ sorununun çözümü ile ilgili iki farklı görüş ortaya atılabilir, biri iyimser diğeri kötümser.

İyimser bakış açısı ve kapalı kapılar ardında yaşananlar;

Türkiye – Ermenistan ilişkilerinin yakınlaşma sürecine girmesi, Türk, Ermeni ve Azeri yetkililerin sık sık bir araya gelmesi 15 yıllık bu çıkmazın sonunun yaklaştığını mı müjdeliyor? Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan katıldığı bir toplantıda Dağlık Karabağ’dan asla çıkmayacakları açıkladı. Bu çıkış o kadar kesin ve net bir şekilde Ermenistan’ın duruşunu ortaya koydu ki; Ermeni basın mensuplarından birisi “o zaman niye görüşmelere devam ediyorsunuz?” şeklinde Sarkisyan’ın cevapsız bırakmak zorunda kaldığı bir soru sordu. Sarkisyan görüşmelere devam ettiğine göre demek ki kapalı kapılar ardında konuşulan bir şeyler var, zira Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev de yaptığı açıklamalarda sorunun barışçıl bir çözüme ulaşması gerektiği mesajını veriyor. O zaman Sarkisyan’ın bu açıklaması neydi? Acaba ülkesindeki ve diasporadaki barış karşıtlarına duymak istediklerini mi söylüyordu?

Kötümser bakış açısı ve Ermenistan’ın statükonun muhafazası politikası;

Ermenistan, Dağlık Karabağ’dan başka ülkelere yönelik göçü durdurmak, aksine bölgeye göçü teşvik etmek, her doğan üçüncü ve dördüncü çocuk için para yardımı yaparak bölgenin demografik yapısını Ermenistan lehine şekillendirmek istiyor.

Öte yandan Ermeni diasporasından her yıl milyonlarca dolar yardım Karabağ’a aktarılıyor ki bu yardımlar neredeyse Karabağ’ın birinci gelir kaynağı. Bu kaynaklar altyapının güçlendirilmesi için kullanılırken Karabağ’a yabancı sermayenin çekilmesi için de çabalar devam ediyor.

Bu açıdan bakıldığı zaman Ermenistan statükodan memnun ve aslında Karabağ’da herhangi bir çözüm istemiyor. Zaten statükonun muhafazası son 15 yıldır Ermenistan’ın başlıca Karabağ politikasıydı.

Diğer yandan Azerbaycan’da da sabırlar tükeniyor. Azeri yetkililer her ne kadar “sorunun barışçıl şekilde çözülmesinden yanayız” deseler de Karabağ sorununun güç kullanarak çözüleceğine inananların sayısı bir hayli fazla. Ancak güç yoluyla elde edilecek bir çözümün kalıcı olmayacağının, aksine bölgedeki istikrarsızlığı daha ileri boyutlara taşıyacağının, hatta Rusya, Gürcistan ve belki de Türkiye’yi de içine çekebilecek daha ciddi sorunlara yol açabileceğinin unutulmaması lazım.

Umut kapalı kapılar ardında…

Sık sık bir araya gelen yetkililerin bir çözüm planı üzerinde tartıştıkları kesin. Umuyorum ki Ermenistan, Sarkisyan’ın açıklamalarının aksine görüşmelerde yapıcı adımlar atıyordur. Zira, Karabağ’daki çözümsüzlüğün sona ermesi sadece Azerbaycan için değil, başta Ermenistan olmak üzere tüm bölgenin istikrarına hizmet edecektir.

A C T U E L

Selim GÜRAY
[email protected]

Mot-clé :
Azéris Haut-Karabagh Massacres Khojaly
Site planı | RSS 2.0 | Copyright Turquie News 2006-2019 | Mentions légales PageRank